تبلیغات
فرهنگ و هنر کردستان - از خوانندگی تا پزشکی، از گویندگی تا سیاست در گفتگویی با عمر دزه ای
 از خوانندگی تا پزشکی، از گویندگی تا سیاست در گفتگویی با عمر دزه ای ... موسیقی

از خوانندگی تا پزشکی، از گویندگی تا سیاست :

 در گفتگویی با عمر دزه ای

هنرمند عمر دزه‌ ایی دائماً بین اقلیم کردستان و آمریکا و اروپا در حال جابجایی است و بیش از 50 سال عمرش را در اروپا و آمریکا گذرانده است. او که الان 75 سال عمر دارد، هنوز می گوید که: "من جوانم" و کلمات به کار رفته در آهنگهایش، کلماتی "تر و تازه" هستند...

کردپرس _ سرویس موسیقی: هنرمند عمر دزه‌ ایی دائماً بین اقلیم کردستان و آمریکا و اروپا در حال جابجایی است و بیش از 50 سال عمرش را در اروپا و آمریکا گذرانده است. او که الان 75 سال عمر دارد، هنوز می گوید که: "من جوانم" و کلمات به کار رفته در آهنگهایش، کلماتی "تر و تازه" هستند.

چرا خیلی کم خود را نشان می دهید و هر بار یک یا دو ترانه می خوانید و دوباره پنهان می شوید؟

خوانندگی شغل من نیست، چیزی هم که شما به آن اشاره کردید به خواست و اراده خودم نبوده است، بسیار علاقه مند بودم که شغل اصلی ام خوانندگی باشد. از اوایل زندگی ام دوست داشتم در رشته موسیقی تحصیل کنم، اما به دلیل آداب و رسوم و محدودیت های اجتماعی آن دوران در این امر موفق نشدم و به من اجازه ندادند که خوانندگی را چون شغل خودم برگزینم. بالاجبار مرا به ترکیه فرستادند تا در رشته پزشکی تحصیل کنم، دو سال در آنکارا درس خواندم و چون به تحصیل در رشته پزشکی علاقه ای نداشتم، پزشکی را رها کردم و به وین رفتم و آنجا در رشته علوم سیاسی به تحصیل پرداختم. به همین دلیل شما می بینید که گهگاه و تنها در مراسماتی چون نوروز و ... ترانه ای خوانده ام و ضبط شده است. اکنون می خواهم چیزی را که در جوانی از دست دادم، در پیری بازیابم. به قولی سر پیری و معرکه گیری! "چیزی را که در جوانی از دست دادم در پیری بازیابم".

 اما شما به پیربودن خودتان اعتقادی ندارید؟

(با خنده) نه این تنها یک ضرب المثل کردی  است، و گرنه من هنوز جوانم.

اولین ترانه شما مربوط به چه زمانی است؟

اولین ترانه ای که در حضور مردم و با میکروفون اجرا کردم در سال 1946 و در اربیل بود. در مدراس مشهور بودم، اما در سال 1954 در بخش کردی رادیو بغداد که آن زمان در کلاس پنجم ابتدایی بودم، یکی از گویندگان صدای بغداد مرا می شناخت، به من گفت چرا نمی آیی باهم ترانه ای اجرا کنیم. من هم از برادر بزرگم اجازه گرفتم و او گفت: ترانه بخوان اما به شرطی که پول نگیری و اسم کاملت را هم نیاوری تا آبرویمان نرود. پس از آنکه در سال 1955 به خارج رفتم، خواستم موسیقی بخوانم، اما به من گفتند که اگر چنین کاری بکنم حمایت های مالی من را قطع خواهند کرد و دیگر حق ندارم که با آنها ارتباطی داشته باشم. من نیز توانایی ادامه نداشتم و به همین دلیل منصرف شدم و گهگاه و به ویژه در ایام نوروز به کردستان می آمدم و ترانه هایم را اجرا و ضبط می کردم و سپس پخش می شدند.

شما را فردی فراری از عشیره خود می دانند؟

از عشیره ام فراری نبوده ام، اما از فرهنگ ضد خوانندگی فراری بوده ام. اگر چه من در محیطی روستایی رشد کرده ام اما بندهایی چون بند کشاورزان، صلوات درویشان، هه لپه رکی دوم و قره جکان را می شنیدم و چون با هنر بیگانه و غرب هم آشنایی داشتم و می دیدم که آنها چیزهایی نو دارند از خود می پرسیدم چرا کُرد تنها "لاوک"، "حیران"، "قطار" و "الله ویسی" دارد؟ به همین دلیل راه تازه ای در پیش گرفتم که بیشتر غربی بود، زیرا نمی خواستم که از کاروان تغییر و پیشرفت عقب بمانیم.

پروژه هنری تازه ای دارید؟

ترانه های تازه دارم که هنوز ضبط نشده اند و در حال تبدیل آنها به آلبومی هستم. تاکنون در اقلیم کردستان کنسرتی برگزار نکرده ام و به همین دلیل می خواهم در اربیل و سلیمانیه کنسرت برگزار کنم. ضمناً می خواهم که کنسرت ها از اواسط این ماه به بعد باشند.

از چه زمانی خارج از اقلیم کردستان و در غرب زندگی کرده اید؟

در سال 1955 به خارج رفتم، اما گاه و بیگاه به اقلیم کردستان برگشته ام، ابتدا مدتی در اروپا بودم اما اکنون 24 سال است که در آمریکا زندگی می کنم و خانه ام هم آنجاست.

بیشتر هنرمندان کرد خارج از اقلیم کردستان زندگی می کنند، آیا هنر غربت نزد کرد ایجاد شده است؟

 همه ملت ها دارای هنر غربت اند، اما شرایط برای ما بسیار دشوار است، زیرا ضبط و اجرای ترانه در غرب بسیار سخت است و اگر شرکتی بزرگ و معتبر حامی شما نباشد کاری از پیش نخواهید برد. در غربت هیچ کمپانی ای از هنرمندان کرد حمایت نمی کند و به همین دلیل هنرمندان ما را تنها کردها می شناسند.

دخترتان لارا چند ترانه را با شما خواند و پس از آن سکوت کرد، چرا؟

دخترم به خوانندگی علاقه ای ندارد، وگرنه او آزاد است.

شما را با ترانه های رمانتیک تان می شناسند، کلمات رمانتیک بسیاری به کار می برید، اینگونه که پیداست عاشق هستید؟

مگر کسی پیدا می شود عاشق نباشد؟ ترانه های رومانتیکم به این دلیل است که تارهای صوتی و حنجره ام بیشتر با کلمات رمانتیک مانوسند. به میل خودم کلماتی تر و تازه انتخاب می کنم، بیشتر آنها نیز اشعار خودم هستند. همانقدر که برای صدا اهمیت قائلم برای کلمات هم به همان اندازه ارزش قائلم. ترانه با صدا و شعر و ادا و آواز است موفق می شود، از من بسیار انتقاد می شود که در ترانه هایت افراط وجود دارد، اما به نظر من بسیار امری عادی است و قبل از من هم کسانی چون من وجود داشته اند، و در خواندن ترانه های رمانتیک هیچگاه افراطی تر از حسن زیرک نبوده ام.

همسر شما درباره این ترانه ها چیزی نمی گوید؟

همسرم می گوید از تو گذشته است و این ترانه ها با سن و سال تو قرابتی ندارد، اما من اهمیتی به او نمی دهم.

چرا بخش کردی صدای آمریکا را رها کردی؟

در سال 1992 که بخش کردی در رادیو صدای آمریکا افتتاح شد من یکی از بنیانگذاران آن رادیو بودم. 8 سال گوینده و مترجم بودم، برنامه ویژه داشتم، سپس 5 سال رئیس بخش کردی صدای آمریکا بودم. در سال 2005 مام جلال به آمریکا آمد و از من خواست که به کردستان برگردم و به عنوان سفیر عراق فعالیت کنم.

 به خواست مام جلال برگشتی، اما سفیر نشدی، چرا؟

مام جلال گفت تو علوم سیاسی خوانده ای و زبان هم می دانی و با تجربه هم هستی، سفارت برای تو مناسب است. به همین دلیل خودم را بازنشست کردم و به عراق برگشتم. اما زمانی که برای سفارت نامنویسی کردم، قانونی تصویب شد که نباید سن سفیر بیشتر از 63 سال باشد و در آن زمان من 67 سال سن داشتم. به همین دلیل مام جلال مرا به عنوان مشاور سیاسی خود قرار داد و هم اکنون نیز به کارم در این زمینه ادامه می دهم.

مام جلال با شما مشاوره می کند؟

در سراسر دنیا، روسای جمهور مشاورین بسیاری در همه زمینه ها دارند. رئیس جمهور عراق هم برای هر منطقه از جهان چندین مشاور دارد، اما من مشاور سیاست عمومی هستم و محدوده فعالیت من اروپای غربی و ترکیه است. البته اگر در بغداد باشم روزانه مام جلال را ملاقات می کنم و اگر در اقلیم کردستان هم با من کاری داشته باشند مستقیماً پیش مام جلال خواهم رفت.

 نظرت در مورد شخصیت مام جلال چیست؟

از سال 1948 مام جلال را می شناسم، مردی بسیار زیرک و دوراندیش و فعال است. علیرغم سن بالا و وضعیت جسمی نامناسب همیشه خوشبین است، در سخت ترین وضعیت ها هم ناامید نمی شود و حتی مردم را هم امیدوار می کند. هیچگاه حس نکرده ام که مام جلال علیرغم 65 سال فعالیت سیاسی در کار سیاست پیر شده باشد. نه تنها در میان کردها، حتی در میان عرب های عراق هم هیچ سیاستمداری پیشینه سیاسی مام جلال را دارا نیست، بی گمان اگر مام جلال رئیس جمهور عراق نبود اعراب با هم درگیر می شدند و درگیری نفعی به هیچ یک از طرفین نمی رساند.


هومر دزه‌یی در یک نگاه:
در سال 1937 در روستای دووگردکان دشت دزه‌ییها به دنیا آمده است.
سال 1946 آغاز فعالیت خوانندگی او بوده است.
در سال 1954 اولین ترانه خود را در رادیو بغداد اجرا کرده است.
در سال 1955 برای ادامه تحصیل به خارج رفته است.
در سال 1970 ازدواج کرده است و صاحب دو پسر و دو دختر است.
از سال 1992 تا سال 2005 در رادیو صدای آمریکا در واشنگتن کار می کرده است.
از سال 2007 تاکنون مشاور سیاسی جلال طالبانی، رئیس جمهور عراق است.

منبع: روداو / گفتگو: سوران بهاءالدین / ترجمه از کردی سورانی: مرتضی مرادی

لازم به ذکر است که بنا به گزارش خبرگزاری کرد پرس عمر دزه ای از دنیای موسیقی خداحافظی می کند
کردپرس _ سرویس موسیقی: عمر دزه ای خواننده صاحب سبک و محبوب کرد پس از سال ها فعالیت هنری به زودی از عالم خوانندگی خداحافظی می کند. 

به گزارش کردپرس و به نقل از وبسایت هولیر این هنرمند برجسته پس از برگزاری دو کنسرت طی روزهای یکم و سوم آبان ماه در شهرهای سلیمانیه و اربیل برای همیشه از عالم خوانندگی کناره گیری خواهد کرد.

"عمر دزه ای" در سال 1946 پا به عرصه موسیقی نهاده و توانسته است طی این سال ها با سبکی متفاوت کارهای ارزشمندی را در عرصه موسیقی کردی تولید کند.

منبع: خبرگزاری بین المللی کردپرس


نوشته شده توسط hamid hamidi در شنبه 29 مهر 1391 و ساعت 09:46 ب.ظ
ویرایش شده در شنبه 29 مهر 1391 ساعت 10:00 ب.ظ
 نوشته های پیشین
+ اولین شعر نو فارسی / ابوالقاسم لاهوتی کرمانشاهی
+ کردها در مصر
+ آموزش زبان کردی در بوکان
+ نمایشگاه عکس رسانه ای " هه ناسه "
+ " نظامی گنجوی " و عشق به مادری کرد نژاد
+ ملکه زیبایی 2012 کردستان
+ زندگینامه دوبلور کرمانشاهی استاد منوچهر اسماعیلی
+ از خوانندگی تا پزشکی، از گویندگی تا سیاست در گفتگویی با عمر دزه ای
+ گفتگو با استاد مظهر خالقی
+ پر کاربردترین اسامی در میان کردها در سال 89
+ زندگینامه دو بازیگر کرد سریال ستایش
+ پژوهشی در تاریخ و فرهنگ كُردهای چهاردولی
+ عالی‌ترین درجه هنری موسیقی ایران به دو هنرمند کرد اعطا شد
+ بزرگداشت عبدالله ابریشمی پژوهشگر تاریخ قوم كرد
+ حسام الدین لرنژاد: دیگر ترانه های مذهبی نمی خوانم
+ ساخت جدید ترین فیلم ماهسون در استانبول و دیاربکر
+ بیله دمیرتاش، ستاره کرد در سینمای دنیا
+ نویسنده نامدارآلمانی کردتبارشیرکو فتاح:
+ گزارش كوردنیوز از موفقیت فیلمساز كردستانی
+ آلبوم شهر خاموش کلهر برای حلبچه
+ آراء هیات داوران هفتمین جشنواره تئاتر کردی
+ محمد اوزون نویسنده و رمان نویس مشهور کردستان ترکیه: آثار و فعالیتها
+ معرفی صدا و سیمای کردستان
+ گزارشی از کنسرت بی سابقه شوالیه آواز ایران
+ تصاویری از تاریخ و فرهنگ کردستان
+ گزارش تصویری از حضور شجریان در کردستان عراق
+ «دارین زانیار» پاپ استاری با صدای سحرآمیز
+ گفت‌وگو با ابراهیم سعیدی كارگردان مستند بلند همه مادران من
+ بابك امینی در سینه فونداسیون جشنواره بین‌المللی كن
+ آلبوم موسیقی کردی "دیلان" منتشر شد.

صفحات :