تبلیغات
فرهنگ و هنر کردستان - بزرگداشت مترجم بزرگ ایران ابراهیم یونسی در تهران
 بزرگداشت مترجم بزرگ ایران ابراهیم یونسی در تهران ...

بزرگداشت مترجم بزرگ ابراهیم یونسی

خانۀ هنرمندان روز یکشنبه ۲۱ مرداد ماه شاهد بزرگداشت ابراهیم یونسی، مترجم و نویسنده بود که به همت مجله بخارا و انتشارات نگاه برگزار شده بود....

پنجاه و سومین شب از شب های مجله فرهنگی بخارا با حضور عبدالله کوثری، رضا سیدحسینی، خشایار دیهیمی و... به تجلیل از دکتر ابراهیم یونسی اختصاص داشت.

به گزارش خبرنگار مهر، در این برنامه که عصر دیروز با مشارکت نشر نگاه در خانه هنرمندان برگزار شد علی دهباشی خطاب به یونسی گفت: نیم قرن از چاپ اولین کتاب شما، ترجمه رمان « آرزوهای بزرگ » اثر چارلز دیکنز می گذرد. طی پنجاه سال قلم شما با اراده ای ستودنی در دشوارترین شرایط زندگی از حرکت باز نایستاده است. به یمن همین اراده و استواری جنابعالی بوده است که ما با مهمترین متون ادبیات غرب در قرن گذشته آشنا شدیم. معرفی بسیاری از این نویسندگان مهم برای اولین بار توسط جنابعالی انجام گرفت.

وی اضافه کرد: آنچه را که جنابعالی در حوزه نقد ادبی به زبان فارسی هدیه کردید راهنمای نسلی از نویسندگان و منتقدان این مرز و بوم شد. همگان از تأثیر کتاب های « سیری در ادبیات غرب »، « جنبه های رمان »، « سیری در نقد ادب روس » و تاریخ ادبیات آفریقا ، روسیه و یونان در رشد و پا گرفتن نقد ادبی در دهه های اخیر خبر دارند. گستردگی آثار قلمی شما محدود به رمان و نقد ادبی نیست . بلکه در عرصه مسایل تاریخ و سیاست نیز متون مهمی را ترجمه کردید که در ارتقای اندیشه سیاسی در جامعه ما نقش مهمی ایفا کرد. هم در این حوزه کتابهای تخصصی و بسیار مهم شما درباره کرد و کردستان حائز اهمیت است. این کتابها که بالغ بر ده مجلد می شود از متون درجه اول کردشناسی در جهان محسوب می شود. انتشار این بخش از آثار شما منجر به شناسایی عمیق و دقیق و جامعی نسبت به تاریخ پر فراز و نشیب کردها شد.

وی به جنبه های رمان نویسی کار یونسی اشاره کرد و گفت : جمعا ده رمان به قلم شیرین شما منتشر شده که هر کدام چندین مرتبه به چاپ رسیده اند. تصاویری که جنابعالی در کتاب های « گورستان غریبان » و « دعا برای آرمن » و دیگر رمان هایتان از زندگی مردم به دست داده اید از صحنه های فراموش نشدنی تاریخ داستان نویسی ایران است. 

در ادامه، رضا سیدحسینی- مترجم - پشت تریبون قرار گرفت و گفت : آشنایی مردم را با ادبیات جهان مترجمان فراهم کرده اند و این مترجمام اغلب تصادفی و از سر میل شخصی دست به کار می زدند ولی یونسی اصلا تصادفی کار نکرده وهمواره راهنمای فرهنگی جامعه بوده است. او خوب می دانسته چکار کند و برای همین اولین راهنمای داستان نویسی را نوشت.

وی به ترجمه او از "جنبه های رمان" فورستر اشاره کرد و ادامه داد : به نظر می رسد یونسی برای این ملت برنامه ریزی فرهنگی داشته، چرا که تاریخ ادبیات ملل مختلف به ترتیب و سایر آثار فرهنگنامه گونه اش این را نشان می دهد. من در کارهای او نظمی را می بینم که گویی نقشه ای برای پیشبرد فرهنگی مردم اش داشته است؛ و این برخلاف مترجمانی مثل ماست که غالبا تصادفی دست به ترجمه آثار می زدیم. در مجموع می توان گفت یونسی کتاب هایی تاثیرگذار بر فرهنگ و ادبیات ایران را ترجمه کرده است.

عبدالله کوثری - مترجم - نیز خاطرنشان کرد : سخن گفتن از کسانی که در سالهای نوجوانی بسیاری چیزها و کسان را از دریچه چشم آنها شناخته ایم بیشتر جنبه سپاسگزاری دارد. من نمونه درست و صادق همین نسلی هستم که در سنین 14 و 15 سالگی با ترجمه های یونسی و " آرزوهای بزرگ" آشنا شدم و دیکنز و هاروی و ادبیات غرب را شناختم.

وی یکی از ویژگی های مهم یونسی را مداومت او در کار به صورت روشمند و هدفمند دانست و اضافه کرد: او روی ادبیات کلاسیک غرب بسیار کار کرد. فکر می کنم کسی که رمان قرن 19 را نخوانده باشد لذت رمان را درک نکرده است و خیلی ها هستند که تنها به ادبیات نیم قرن اخیر توجه می کنند.

این مترجم افزود: من شخصا معتقدم که بدون شناخت رمان قرن نوزدهمی نمی توان رمان را شناخت و یونسی راوی جهانی بود که ما باید آن را می شناختیم و خوشبختانه به خوبی و به موقع شناختیم.

کوثری تصریح کرد: مترجمان هم نسل یونسی بنا بر آموزش و ویژگی های سنتی شان با زبان فارسی آشنایی عمیقی داشتند. بنابراین زمانی که این نسل ترجمه می کرد آزمون زبان را از سر گذرانده بود و به همین دلیل است که هنوز ترجمه های آنها را خوب می خوانیم. ولی گویا نسل ها که می گذرند این آشنایی کمتر می شود درحالی که ناگفته پیداست که در نوشتن و ترجمه، زبان اصل است.

وی خاطرنشان کرد : ادبیات در زبان روی می دهد و معانی جدیدی به واژه ها می بخشد. ادبیات کلمه را غنی می کند و چون ما با کلمه فکر می کنیم پس ادبیات تفکر ما را غنی می کند.

این مترجم در پایان گفت : وقتی می گویم ابراهیم یونسی به من فارسی یاد داده، اغراق نمی کنم چون همیشه به ترجمه هایش رجوع کرده ام. امیدوارم ما هم بتوانیم آنچه را او به ما آموخته به نسل بعد بیاموزیم.

سپس بیتا رهاوی پشت تریبون قرار گرفت و قطعه ای از رمان "گورستان غریبان" نوشته ابراهیم یونسی را برای حاضران خواند.

سخنران بعدی مراسم خشایار دیهیمی بود که با اتکا به خاطرات خود با یونسی گفت : برای من افتخار بزرگی است که بتوام راجع به یونسی حرف بزنم. همه حرفم بر سر این است که یونسی کیست؟ من حتی یک نسل از عبدالله کوثری هم پائین تر هستم و بنابراین تعداد آثار بیشتری از یونسی را در زمان نوجوانی خوانده ام.

این مترجم  ادامه داد : من در سال 1370 با او آشنا شدم و در آن موقع چنان به گرمی مرا پذیرفت و مثل یک دوست با من رفتار کرد که همیشه شوق داشته ام بازهم نزد او بروم. اما باید ببینیم پشت این همه کارهای او چه رنجی نهفته است؟ به اعتقاد من کسی را نداریم که اندازه او کار کرده باشد اما آیا این کارها را در شرایطی ساده و عادی انجام داده است؟ آثار او با رنج و سختی به دست آمده است. صبری که او به خرج داده، چه در مقام شخصیتی ادبی و چه در جایگاه یک مسئول اجتماعی جای ستایش دارد. به هر شکل بزرگداشت و انتقال تجربیات او خدمت به خود ماست.

در ادامه، محمدعلی سلطانی- محقق - به خاستگاه اجتماعی او اشاره کرد و گفت : او در زمینه های مختلف صاحب دانش است، از مسائل دینی و مذهبی گرفته تا مسائل علمی و نظام ارتش. او در یک نظام سنتی - سیاسی و یا به اشتباه "فئودالی" نشو و نما یافت. او وارد حزبی شد که مطلوب شرق بود و به دلیل مصائب اجتماعی خیلی زود فراگیر شد و هر فرد سیاسی را به خود جلب کرد. یونسی هم در دایره ای قرار گرفت که به براندازی سلطنت پهلوی می اندیشید و برای همین امر تا پای اعدام پیش رفت.

وی به تشریح دوران زندان یونسی پرداخت و افزود : او و نظیر او زندان را تبدیل به دانشگاه کردند و بعد از آزادی خود کتابهای مهمی را به جامعه ایران تقدیم کردند.

این پژوهشگر ادامه داد : او در ترجمه های خود از ادبیات جهان می خواهد آینه ای فراراه جامعه خود قرار دهد تا آنان را با ملل دیگر آشنا کند. او موظف است مردم کشورش را با فرهنگ و ادب و آنچه در غرب می گذرد آشنا کند و از همین روست که تاریخ ادبیات غرب را پیش روی ما می گذارد. او خاطرات خروشچف را ترجمه نکرد که چیزی را اثبات کند بلکه می خواست تجربیاتی را از آن به دست دهد. اساسا هرچه در ادبیات است تجربه ای آموزنده است.

سلطانی اضافه کرد: یکی از مشخصه های بارز او این است که از مسیر ایدئولوژی ها عبور کرده است. او یک وکیل و قاضی فرهنگی نیست بلکه یک هیئت منصفه فرهنگی است و از هیچ برنامه سیاسی خاصی تبعیت نمی کند. نگرش واقع بینانه او که دردهای مردم کرد ایران و جهان را به تصویر می کشد به آثارش ارزشی اجتماعی می بخشد و نشان می دهد که میزان بررسی او عدل، انصاف، آزادی و حقیقت است و از هیچ چپ و راستی تبعیت نمی کند. او بومی عمل کرده و جهانی اندیشیده است.

وی یکی از دغدغه های اصلی یونسی را توجه به زبان فارسی خواند و تصریح کرد : او حتی یک کلام هم به زبان کردی ننوشته و همواره به زبان فارسی پایبند بوده است. او یک ایرانی است که از خود سلب هویت نکرده و بنابراین انسان کرد او همواره ایرانی است.

محمدعلی سلطانی افزود : واژه تجزیه و تجزیه اندیشی هیچ گاه در نوشته ها و ترجمه های او راه نداشته است. او بهتر از هر کسی می توانست رمان و ترجمه خود را به زبان کردی بنویسد اما هیچ گاه به این امر تن نداد. به هر حال ترجیح سیاست به فرهنگ هیچ عایدی نداشته و عوارض جبران ناپذیری دارد که یکی از پیامدهای آن به همین مقوله زبان بازمی گردد.

پایان بخش مراسم کلماتی کوتاه از ابراهیم یونسی بود که حکم سپاس از برگزارکنندگان و میهمانان مراسم را داشت. وی گفت : این جلسات فرصت مناسبی است که همدیگر را ببینیم و با هم آشنا شویم. من کوثری را اولین بار است که می بینم و پیشتر او را از طریق مطبوعات می شناختم.

منبع :خبر گزاری مهر

ابراهیم یونسی که اکنون در سنین هشتاد به سر می برد ( متولد ۱۳۰۵ ) مترجم خود ساخته ای است. شاید علاقۀ اش به چارلز دیکنز و آثارش نیز از همینجا بیاید. او که افسر ارتش بوده، در سالهای سی به جرم عضویت در سازمان نظامی حزب توده دستگیر و زندانی شد. در زندان زبان آموخت و به ترجمه روی آورد و با ترجمه ها و نوشته های خود، در پنجاه سال اخیر تأثیر عظیمی بر نسل های بعدی گذاشت.

برخی از بهترین آثار مغرب زمینیان در زمینۀ تحلیل ادبیات و هنر به وسیله او به فارسی در آمده است: « تاریخ هنر آرنولد هاوزر » که به نظر می رسد بسیار خوانده شده و در ارتقای سطح تحلیل هنر در ایران موثر واقع شده، توسط او ترجمه شده است.

در عرصۀ ادبیات چند تاریخ ادبیات ترجمه کرده که هر یک در جای خود با اهمیت تلقی می شوند: تاریخ ادبیات روسیه، تاریخ ادبیات یونان، تاریخ ادبیات آفریقا و سیری در ادبیات غرب از این دست است.

در جنبه های داستان نویسی که از ابتدا مورد علاقه او بوده و همین سبب نوشتن «هنر داستان نویسی» در سالهای چهل شده، چند کار مهم از او بر جای مانده است که شاید مهمترین آنها «جنبه های رمان» اثر ای. ام. فورستر باشد. در زمینۀ سیاست شاید مشهورترین اثری که ترجمه کرده «خاطرات خروشچف» باشد که به هنگام انتشار تأثیر دگرگون کننده ای بر ایرانیانی گذاشت که به سیاست می اندیشیدند و به مباحث اتحاد شوروی علاقه مند بودند.

در زمینۀ ادبیات محض ترجمه آثار چارلز دیکنز مانند «داستان دو شهر» و «خانۀ قانون زده» را به او مدیونیم.

از برجستگی های کار یونسی نثر اوست که به ویژه در رمانها و نیز در پاره ای از نوشته هایش می درخشد. مقاله او در بزرگذاشت مهشید امیرشاهی که چند سال پیش در مجله تلاش چاپ آلمان در آمد نمونه درخشان نثر او به حساب می آید. با وجود این انکار نمی توان کرد که امروز یونسی بیشتر به عنوان مترجم مشهور است. نیم قرن ترجمه یونسی نویسنده را در سایۀ یونسی مترجم قرار داده است.

یونسی از یک جنبۀ دیگر نیز باید دیده شود. او از مشاهیر کرد در عرصۀ سیاست و ادبیات فارسی است. از بین کردها، نامدارترین مترجم، محمد قاضی است و پس از او شاید نام ذبیح الله منصوری در یک سطح دیگر از خوانندگان بیش از همه بر سر زبانها باشد. یونسی سومین نام در این عرصه است.

نام ابراهیم یونسی به عنوان نخستین استاندار کردستان بعد از انقلاب اسلامی نیز نامی آشناست. هرچند این منصب چهارماهی بیشتر دوام نکرد.

منبع بی بی سی


نوشته شده توسط hamid hamidi در شنبه 27 مرداد 1386 و ساعت 08:08 ق.ظ
ویرایش شده در - ساعت -
 نوشته های پیشین
+ اولین شعر نو فارسی / ابوالقاسم لاهوتی کرمانشاهی
+ کردها در مصر
+ آموزش زبان کردی در بوکان
+ نمایشگاه عکس رسانه ای " هه ناسه "
+ " نظامی گنجوی " و عشق به مادری کرد نژاد
+ ملکه زیبایی 2012 کردستان
+ زندگینامه دوبلور کرمانشاهی استاد منوچهر اسماعیلی
+ از خوانندگی تا پزشکی، از گویندگی تا سیاست در گفتگویی با عمر دزه ای
+ گفتگو با استاد مظهر خالقی
+ پر کاربردترین اسامی در میان کردها در سال 89
+ زندگینامه دو بازیگر کرد سریال ستایش
+ پژوهشی در تاریخ و فرهنگ كُردهای چهاردولی
+ عالی‌ترین درجه هنری موسیقی ایران به دو هنرمند کرد اعطا شد
+ بزرگداشت عبدالله ابریشمی پژوهشگر تاریخ قوم كرد
+ حسام الدین لرنژاد: دیگر ترانه های مذهبی نمی خوانم
+ ساخت جدید ترین فیلم ماهسون در استانبول و دیاربکر
+ بیله دمیرتاش، ستاره کرد در سینمای دنیا
+ نویسنده نامدارآلمانی کردتبارشیرکو فتاح:
+ گزارش كوردنیوز از موفقیت فیلمساز كردستانی
+ آلبوم شهر خاموش کلهر برای حلبچه
+ آراء هیات داوران هفتمین جشنواره تئاتر کردی
+ محمد اوزون نویسنده و رمان نویس مشهور کردستان ترکیه: آثار و فعالیتها
+ معرفی صدا و سیمای کردستان
+ گزارشی از کنسرت بی سابقه شوالیه آواز ایران
+ تصاویری از تاریخ و فرهنگ کردستان
+ گزارش تصویری از حضور شجریان در کردستان عراق
+ «دارین زانیار» پاپ استاری با صدای سحرآمیز
+ گفت‌وگو با ابراهیم سعیدی كارگردان مستند بلند همه مادران من
+ بابك امینی در سینه فونداسیون جشنواره بین‌المللی كن
+ آلبوم موسیقی کردی "دیلان" منتشر شد.

صفحات :