تبلیغات
فرهنگ و هنر کردستان - گذشت 7 سال ازمرگ مشکوک احمد کایا خواننده مسلمان کرد در غرب
 گذشت 7 سال ازمرگ مشکوک احمد کایا خواننده مسلمان کرد در غرب ... موسیقی

گذشت 7 سال ازمرگ مشکوک احمد کایا خواننده مسلمان کرد در غرب

هفت سال از مرگ مشکوک احمد کایا  خواننده مسلمان کرد  ، بنیان گذار سبک پروتست در موسیقی کشور ترکیه ، ‌دموکرات ، آزادیخواه و ‌خواننده پرفروش‌ترین کاست تاریخ موسیقی ترکیه  می گذرد...

احمد کایا خواننده فقید کرد مسلمان از ترکیه


گذشت 7 سال ازمرگ مشکوک احمد کایا خواننده مسلمان کرد در غرب

هفت سال از مرگ مشکوک احمد کایا  خواننده مسلمان کرد  ، بنیان گذار سبک پروتست در موسیقی کشور ترکیه ، ‌دموکرات ، آزادیخواه و ‌خواننده پرفروش‌ترین کاست تاریخ موسیقی ترکیه  می گذرد.

احمد کایا خواننده فقید کرد مسلمان از ترکیه


 به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگ و هنر خبرگزاری انتخاب ، در26 نوامبر سال  2000 میلادی  ماموران فرانسه جسد احمد کایا را در اتاق هتلی در پاریس یافتند. علت مرگ او ایست قلبی اعلام می شود . اما عاشقان آزادی و صلح جهان علت مرگ او را  چیز دیگری می دانند.

در مورد مرگ احمد کایا دو نظریه وجود دارد عده ای مرگ وی را به سبب گرویدنش به  مذهب تشیع  می دانند و آن را به سنی های افراطی نسبت می دهند و در مقابل عده ای دیگر مرگ وی  را به سرویس های جاسوسی موساد و سیا نسبت می دهند که با هماهنگی سرویس های جاسوسی ارتش ترکیه ، همزمان با اوج گیری مسئله عبدالله اوجالان  در ترکیه  جهت خاموش کردن آخرین صدای آزادیخواهانه یک کرد مسلمان  انجام پذیرفته است.

احمد کایا خواننده ی شهیر ترکیه در سال ۱۹۵۷ در شهر مالاتیای ترکیه به دنیا آمدو پنجمین ودر واقع آخرین فرزند خانواده کایا بود.ازپنج سالگی با ساز باقلاما آشنا شده.یکی از اولین ترانه های او که در سنین کودکی و برای برادر بزرگش(باشار)ساخته بود چنین شعری داشت:یک فولکس واگن خواهم خرید---اسمش را یاشار خواهم گذاشت...

زمانی که نوجوانی بیش نبود به خاطر شرایط دشوار زندگی پدر،به همراه خانواده به شهر استانبول نقل مکان کردند.پدر او که قبلا در یک کارخانه نساجی کار می کرد در استانبول در نمایشگاهی به پادوئی مشغول شد.خود در وصف این وضعیت می گفت"هر روز که از مدرسه به سوی خانه می رفتم پدر را می دیدم که مشغول شستشوی اتومبیل است و همه گاه پیش خود می گفتم هنگامی که بزرگ شدم برای پدر نمایشگاهی خواهم خرید تا ارباب خود باشد ."اما این رویائی بیش نبود چرا که اندکی بعد پدر با مرگ خود،خانواده را تنها گذاشت.او که کوچکترین عضو خانواده بود در شرایط بسیار دشوار و سخت گذران زندگی می کرد.خود می گفت"روزهائی بود حتی قادر به تهیه بلیط برای استفاده از اتوبوس شهری نبودم دوران جوانی کایا برابر شد با کودتای کنان اورن و خفقان شدیدی که بر فضای سیاسی جامعه ترکیه ‌تحمیل گردید.

آلبوم اول او که به شدت مخالف وضع موجود بود در سال ۱۹۸۵ به کمک دوستان خود آلبومی از ترانه‌هایش رابنام «گریه نکن ای کودک» منتشر کرد که به گفته‌اش هیچ امیدی به استقبال آن از طرف مردم نداشت و تنها در پی آن بود که بوسیله ی ترانه هایش اعتراض خود را را به شرایط حاکم اعلام دارد.چند روز پس از عرضه آلبوم ماموران قضایی ترکیه کاست او را به دلیل وجود چند ترانه ی سیاسی جمع آوری نمودند.پس از اعتراض‌فراوان،در نهایت فروش کاست او آزاد اعلام شد.همین فعل و انفعالات سبب شهرت نام کایا گشت وکاست او با استقبال نسبتا خوبی مواجه شد. آلبوم دوم «دلتنگی برای غم ها» و  آلبوم سوم « ترانه‌ی شفق» نام داشت.وجود شعری به همین نام از«اولکو تامر» که به دلیل داشتن افکار سیاسی در انتظار اعدام بود،موجب آوازه‌ی هر چه بیشتر کایا شد  ، از آلبوم  های دیگر وی می توان به لحظه ای خواهد رسید، دموکرات خسته (لقب کایا "دموکرات خسته"بود)، بپا می‌خیزیم با اشعار شاعر معروف یوسف هایال اوغلو ،رسیتال لر1، گل نیک اندیش یا بختیار، دیوار عشق ،  ریسیتال ها 2،  گرفتار بلا شده ام ،به من نزدیک نشو،وگرنه خواهی سوخت، دلخورده ، ترانه هایم برای کوه‌ها ، مرا دریاب،ستاره و یاکاموز، مقابله با دوست و دشمن  و بالاخره به آلبوم خدا نگه دار اشاره نمود که یک ترانه به زبان کردی بنام «کاروان» این آلبوم احمد کایا را از سایر آلبوم هایش متمایز ساخته است.  ،  آلبوم نوزدهم وی که تقریبا سه سال پس از مرگش به کوشش همسر وفادارش، در سال 2003 به بازار آمد،بنام کمی هم تو گریه کن نام داشت ،  آلبوم بیستم کایا هم که پنج سال پس از مرگش باز هم به کوشش همسرش، در سال 2005 به بازار آمد  درهارا می گشایم  نام داشت. در سال 2002 آلبومی بنام بشنو سرزمین عزیزم منتشر شدکه در آن 20 تن از خوانندگان جوان ترکیه به نام های هالوک لونت-ناشیده گکتورک-نازان اونجل-سواوی-آجیره زیان-شکریه توتکون-سلدا باقجان-یاووز بینگل-دنیز و یلماز اردوغان-بانو-فریدون دوزاقچی-نیران اونسال-ثروت کجا کایا-کاردش تورکولر-کئورجک علی-ملکه دمیراق-مراد حاساری-اونور آکین-سومر ازگو به اجرای 20 ترانه از آثاراحمد کایا پرداخته بودند.این آلبوم در 2سی دی عرضه شد. یک آلبوم متفرقه و کم یاب هم از احمد کایا موجود می باشد که «پادشه خوبان» نام دارد و در سایت رسمی احمد کایا هم اسمی از آن به میان نیامده است.این اثر احتمالا شامل چند ترانه عرفانی در دستگاه ها و ردیف های موسیقی ترکی و کردی می باشد.

کایا در تمام سالهای خوانندگی با شعرای بزرگ ترکیه همکاری کرد.علاوه بر هایال اوغلو،بزرگانی همچونآتیلا ایلهان  واورهان کوتال از جمله شعرائی بودند که کایا از شعرهای آنها استفاده می‌کرد.حضور او در هر مکانی مشکلاتی را بوجود می آورد چرا که با سخنانش مخالفان آزادی در ترکیه را آزار می داد.به همین جهت،کایا سالها از اجرای کنسرت در داخل ترکیه محروم شده بود.خود می گفت کاری خواهد کرد که هیچ گاه از ذهن مخالفانش پاک نگردد و همه گاه آنها را خواهد آزرد.یک بار در برنامه‌ای تلویزیونی اعلام کرد کفن خویش را هر زمان با خود حمل می‌کند و هر لحظه آماده‌ی مرگ در راه آزادی‌ است کایا در سال ۹۸ در مراسم اهدای جایزه ی سال به برترین های ترکیه «جوایز انجمن روزنامه نگاران» اعلام کرد که در آلبوم جدید خود ترانه‌ای کردی«کاروان» را  اجرا خواهد کرد و سپس کانال های رسانه‌ای ترکیه را تهدید کرد که در صورت عدم پخش کلیپ آن،باید پاسخگوی مردم باشند.همین مساله موجب گردید که مخالفان کردهای ترکیه که همان ملی گرایان افراطی آن کشور بودند،اعتراض وسیعی به او نمایند.به دلیل وقوع درگیری هایی در آن مراسم،روز بعد دادگاه امنیتی ترکیه کایا را احضار نموده و بازداشت کرد.ساعاتی بعد،پس از اعتراض وکلای کایا، او را به قرار وثیقه آزاد کردند.کایا متهم بود که سالها قبل در چند کشور اروپایی از جمله بلژیک و آلمان کنسرتهایی به حمایت از اکراد ترکیه برگزار کرده است.چند ماه بعد از این ماجرا،کایا به قصد برگزاری کنسرت راهی فرانسه شد و به دلیل جو نامناسب ترکیه بر اثر غوغای رسانه‌های گروهی بر علیه‌اش،تصمیم به اقامت در آن کشور گرفت.او به کمک همسرفرانسوا میتران رئیس جمهور فقید فرانسه ، توانست اقامتی یکساله دریافت کند.در همین حال کایا در دادگاه ترکیه به ده سال حبس بصورت غیابی محکوم گردید.چند ماه پس از این وقایع ، در صبحگاه 26 نوامبر2000در سن ۴۲ سالگی به سبب مشکوکی در شهر پاریس دیده از جهان فرو بست. کایا در مجموع ۲۱ آلبوم از ترانه‌هایش به یادگار گذاشته است که ۱۹ کاست قبل از مرگ و ۲ کاست بعدی پس از مرگش به کوشش همسر وفادارش منتشر شده است.

معروفترین آلبوم اوترانه هایم برای کوه‌ها منتشر شده به سال ۹۴ نام دارد که بیش از ۵/۱ میلیون کاست فروش کرد و جز پر فروشترین آلبوم  های تاریخ موسیقی ترکیه است.معروفترین اثر او با گریه‌هایمان از همین آلبوم است که موافقان و حتی مخالفانش را به تحسین واداشت.شعر ترانه‌های او در قالب سبک پروتست ارائه شده و بدین سبب او را بنیانگذار سبک پروتست در ترکیه می دانند.آنچنان که از لحاظ موزیک او را پایه گذار سبک موسیقی آزاد درترکیه می‌خواند.

رک گویی و جرات فراوان از مشخصه‌های بارز کایا بود.خود می گفت که همیشه بر لبه پرتگاه قدم می دارد و از این کار نیز هیچ ابائی ندارد.آرامگاه او در گورستان پرلاتنر پاریس واقع است.همسر او با بازگرداندن جنازه اش به ترکیه مخالفت نموده و اعلام کرده که ترکیه شایستگی آن را ندارد که مرد آزادیخواه بزرگی چون او در خاک‌آن دفن گردد.

شعار کایا احترام به عقیده و آزادی اندیشه بود و عمر خود را نیز در این راه نثار کرد.تاریخ ترکیه ، کایا را‌بخاطر تاثیری که بر موسیقی و فضای سیاسی برگرفته از آن گذاشت هرگز فراموش نخواهد کرد.....روحش شاد و یادش گرامی باد.

و/ک ز-ت

ترجمه یکی از ترانه هایش :
_______________________
پاسخ می دهم
مادرانی را
که دست بر قلب خود نهاده اند.
از زندانها سخن می گویم و
از دردها.
شورش می کنم
چون از آنان که
سر زیر خاک فرو بردند
می ترسم.
عصیان می کنم.
افشا می کنم کوچه های لبریز ماتیک
و دلاله گان پست را.
نام هایی بر لبانم نخواهد نشست.
موجی سرکشیده از دریای خلقم.
گلوله ای که به خلق تکیه می کند.
عصیان می کنم هی.
حضور مرا باور کنید.
ادامه می دهم فریادم را
و سخن می گویم از چشمهای پشت چشم بند
و از ممنوعیت ها و
محکومیت ها.
نمی ترسم
چرا که دیوانه شده ام از گاز یک خفاش.
عصیان می کنم و
قسم می خورم به خون که تسلیم نخواهم شد.
ملی نخواهم شد.
گلی روییده از جنگل خلقم.
ای مکار بی شرف.
من آن خنجرم که اعلان جنگ می کند.
یک گلوله ام در پرواز.
عصیان می کنم !آی ی ی!
حضور مرا احساس کنید!
ای آدمیان!

منبع:سایت انتخاب


نوشته شده توسط hamid hamidi در پنجشنبه 15 آذر 1386 و ساعت 08:12 ق.ظ
ویرایش شده در پنجشنبه 10 شهریور 1390 ساعت 02:11 ق.ظ
 نوشته های پیشین
+ اولین شعر نو فارسی / ابوالقاسم لاهوتی کرمانشاهی
+ کردها در مصر
+ آموزش زبان کردی در بوکان
+ نمایشگاه عکس رسانه ای " هه ناسه "
+ " نظامی گنجوی " و عشق به مادری کرد نژاد
+ ملکه زیبایی 2012 کردستان
+ زندگینامه دوبلور کرمانشاهی استاد منوچهر اسماعیلی
+ از خوانندگی تا پزشکی، از گویندگی تا سیاست در گفتگویی با عمر دزه ای
+ گفتگو با استاد مظهر خالقی
+ پر کاربردترین اسامی در میان کردها در سال 89
+ زندگینامه دو بازیگر کرد سریال ستایش
+ پژوهشی در تاریخ و فرهنگ كُردهای چهاردولی
+ عالی‌ترین درجه هنری موسیقی ایران به دو هنرمند کرد اعطا شد
+ بزرگداشت عبدالله ابریشمی پژوهشگر تاریخ قوم كرد
+ حسام الدین لرنژاد: دیگر ترانه های مذهبی نمی خوانم
+ ساخت جدید ترین فیلم ماهسون در استانبول و دیاربکر
+ بیله دمیرتاش، ستاره کرد در سینمای دنیا
+ نویسنده نامدارآلمانی کردتبارشیرکو فتاح:
+ گزارش كوردنیوز از موفقیت فیلمساز كردستانی
+ آلبوم شهر خاموش کلهر برای حلبچه
+ آراء هیات داوران هفتمین جشنواره تئاتر کردی
+ محمد اوزون نویسنده و رمان نویس مشهور کردستان ترکیه: آثار و فعالیتها
+ معرفی صدا و سیمای کردستان
+ گزارشی از کنسرت بی سابقه شوالیه آواز ایران
+ تصاویری از تاریخ و فرهنگ کردستان
+ گزارش تصویری از حضور شجریان در کردستان عراق
+ «دارین زانیار» پاپ استاری با صدای سحرآمیز
+ گفت‌وگو با ابراهیم سعیدی كارگردان مستند بلند همه مادران من
+ بابك امینی در سینه فونداسیون جشنواره بین‌المللی كن
+ آلبوم موسیقی کردی "دیلان" منتشر شد.

صفحات :